0
0

مجله هفتگی 19-11 خرداد 1400

182 بازدید

تعهد پیمانکار در صورت بروز خسارت بواسطه حوادث طبیعی

تعهد پیمانکار بر کنترل طراحی پروژه

امکان انجام امور تعهد شده پیمانکاری توسط کارفرما

اقدامات اصلاحی کارفرما در صورت تمرّد پیمانکار بر اصلاح معایب رخ داده

آیا پیمانکار می تواند ادعایی بابت خسارات وارده به دلیل حوادث طبیعی و یا بارهای وارده در زمان اجرا یا بهره برداری داشته باشد؟

موضوع: تعهد پیمانکار در صورت بروز خسارت بواسطه حوادث طبیعی

 

11 خرداد 1400

 

داستان: آیا هزینه هر اتفاقی که بواسطه حوادث طبیعی در پروژه بیفتد، بر دوش پیمانکار خواهد بود؟

 

آقای صریح القلم، مدیرعامل شرکت پیمانکاری، مردی جا افتاده و همیشه خوش پوش که وقتی وارد دفتر میشه، کارمندها از بوی عطرش خبر ورودش رو می گیرند، در دفتر کارش رو مینده و با سرعت خودش رو به صندلی پشت میزش میرسونه. قبل از اینکه بشینه به منشی سفارش قهوه میده:

“خانم مثل همیشه دو قاشق قهوه و چهار قاشق شیر بدون شکر.”

 

لیوان قهوه که آرم شرکت پیمانکاری خانودگیش روی آن نقش بسته رو بالا میاره و با یک نگاه پر از تفاخر بهش زل می زنه و یک نفس بلند می کشه. هنوز لبش به لیوان نرسیده که زنگ تلفن روی میزش به صدا در میاد. زیر لب میگه:

” به نام حضرت دوست، امروز هم باید با یک تلفن در دکون رو باز کنم.”

 

پشت خط صدای خانم منشی طنین انداز میشه. با ملاحت خاصی اعلام میکنه که آقای مهندس حسنی، مدیر پروژه کارفرمای پروژه ای که تازه تحویل موقتش انجام شده، منتظر صحبت با ایشان هستند.

 

صریح القلم که امروز روز خوش خوشانش هست و هیچ طوفانی نمی تونه این آرامش رو بهم بزنه، میگه:

“به به جناب مهندس حسنی عزیز، آقا هرکه از دیده برفت از دل نیز برود؟!، از وقتی که پروژه رو تحویل گرفتید حالی از ما نمی پرسید.”

 

آقای حسنی بعد از صاف کردن گلو که همیشه وقتی می خواد ایرادی توی کار بندازه این سرفه رو چاشنی کلامش می کنه، میگه:

“آقای مهندس، سلام ما که همیشگی است برای شما ولی برای موضوع خاصی مزاحم شدم. دیشب که حضرتعالی در خواب ناز بودید طوفان یه دست اساسی به سر سقف های شیروانی اجرا شده توسط تیم پیمانکار در پروژه ما کشیده و قسمتی از سقف رو تخریب کرده. البته این موضوع رو کتباً ابلاغ خواهم کرد ولی گفتم تلفنی شما رو در جریان بگذارم که آماده یک تعمیر اساسی باشید.”

 

صریح القلم که در امور حقوق مهندسی استاده و در ضمن سیاست کاریش زبان زد خاص و عام هست به تقلید از آقای حسنی با یک سرفه کلامش رو آغاز می کنه…

“آقای مهندس من با صراحت و ضرس قاطع عرض می کنم که تیم پیمانکاری مجموعه بنده، تمام و کمال عملیات اجرایی را بر اساس نقشه های ابلاغی مشاور محترم اجرا کرده و بر شرکت من در قبال این موضوع هیچ هرجی نیست.”

 

تا آقای حسنی در ادامه میاد که وظایف پیمانکار در دوره تضمین رو یادآوری کنه، صریح القلم حرفش رو قطع می کنه و اصطلاحاً نطفه رو عقیم می گذاره و میگه: 

“شما که خودتون استادین و من دارم درس پس میدم. ولی دو نکته را برای بررسی باید در نظر داشت:

1- اگر شرایط جوی خارج از آمار بیست ساله باشه، حتی در زمان اجرا هم اگر اتفاقی بیفته من عهده دار هیچ معضلی نخواهم بود. در ثانی اگر بار وارده از بار طراحی که مهندس طراح در نظر گرفته بیشتر باشه، باز هم مرا دخلی نخواهد بود.

2- ممکنه طراح شما به اشتباه محاسبه بارگذاری و طراحی را انجام داده باشه، آیا باز هم اصرار دارید مسئولیت برعهده من هست؟”

 

برخلاف عادت همیشگی به نشانه پیروزی در مذاکره روی صندلی لم میده و پاهایش رو میگذاره روی میز عسلی کنار صندلی و آروم ادامه میده:

“برادر من عجله نکنید. اجازه بدید موضوع رو بررسی کنیم. یک گزارش کامل خدمتتون می فرستم هرچند از لحاظ حقوقی اعتقاد دارم اثبات این موضوع بر عهده کارفرماست.”

موضوع: تعهد پیمانکار بر کنترل طراحی پروژه

12 خرداد 1400

در پست ویدئویی روز گذشته، در مورد این موضوع چالشی صحبت کردیم که:

آیا پیمانکار بایستی پاسخ گوی کلیه خسارات وارده ناشی از حوادث طبیعی به پروژه باشد یا خیر؟

این ویدئو را تماشا کنید، چرا که حاوی مطالبی است که پیمانکاران را از انبوهی از ادعای صادره از طرف کارفرمایان و مشاوران نجات خواهد داد.

 

سؤال: آیا پیمانکار پاسخ گوی ایرادات طراحی ناشی از برآورد ناصحیح طراح از بارهای وارد و یا محاسبه اشتباه است و آیا پیمانکار موظف به کنترل محاسبات و طراحی نقشه های منضم به پیمان می باشد؟

جواب: بر اساس بند “ب” ماده 22 شرایط عمومی پیمان، پیمانکار تنها موظف به کنترل نواقص جزئیات و ابهامات در نقشه ها می باشد.

 

یادمان باشد، پیمانکار بر اساس بند “الف” ماده 18، مسئول حسن اجرای کار است و هیچ تعهدی نسبت به حسن نتیجه کار نخواهد داشت. یعنی پیمانکار بایستی بر اساس نقشه ها و طراحی ابلاغی کلیه عملیات اجرایی را مبتنی بر استانداردها و آیین نامه ها انجام داده و مسئولیتی در قبال اینکه آیا این طراحی ها درست انجام شده است را ندارد.

اگر کارفرما می خواهد مسئولیت کلیه ریسک های ناشی از کنترل طراحی را بردوش پیمانکار بیندازد، بایستی به صراحت این موضوع را در قرارداد بگنجاند و یا اصولا به سمت قراردادهای EPC برود که در اینصورت وظیفه طراحی بر عهده پیمانکار خواهد بود.

 

سؤال: چه حالت هایی برای کنترل آسیب وارد شده به پروژه و تعیین مسئولیت طرفین قرارداد بایستی صورت بگیرد؟

جواب: 1- که آیا بار وارده از بار طراحی بیشتر بوده است.

         2- که آیا طراح به درستی محاسبات را انجام داده است.

         3- که آیا تیم های اجرایی، عملیات را بصورت کیفی انجام داده اند

 

بارهای وارده بر ساختمان، در مبحث ششم مقررّات ملی ساختمان اعلام شده است.

بنابراین اگر بار وارده ناشی از عوامل طبیعی، بیشتر از بار اعلامی باشد، جزو شرایط فورس ماژور است و ریسک آن بر دوش کارفرما می باشد و این موضوع بایستی با تنظیم بیمه نامه مناسب پوشانده شود.

اگر محاسبات و طراحی به درستی انجام نشده باشند، ریسک بر عهده کارفرما می باشد و البته بایستی تخلّف انضباطی برای مهندس مشاور طراح اعلام شده و هزینه های ناشی از آن طی دادخواستی از مشاور طلب گردد.

 

تنها اگر ثابت شود عملیات اجرایی بصورت کیفی توسط پیمانکار انجام نشده است، کلیه مسئولیت و هزینه های مربوطه بر عهده او می باشد.

موضوع: امکان انجام امور تعهد شده پیمانکاری توسط کارفرما

 

17 خرداد 1400

 

سه روز پیش رو قصد داریم با یک مسأله حقوقی پر چالش در صنعت احداث و قراردادهای پیمانکاری آشنا شویم.

آیا من به عنوان مشتری یا کارفرما، می توانم قسمتی از تعهدات پیمانکار یا فروشنده را به بهانه تأخیر و یا عدم کیفیت، انجام داده و هزینه آن را به حساب بدهکاری او ثبت کنم؟

 

داستان

آقای بهرامی یک پیرمرد جدی با صورت پر از چروک و ریشی سفیده که عادت داره رأس ساعت 9 صبح، روی نیمکت پارک محله بنشینه. نشانه این مرد، یکدست کت و شلوار چهارخانه دودی اتو کشیده است که هربار با یک کروات تزیینش می کنه.

 

مردم محله احترام خاصی برای این مرد قائل هستند و همه با عنوان “جناب قاضی” صداش می کنن. هرچند می دونن یکی از عریضه نویس های قدیمی دادگستری است، ولی به خاطر سابقه کاری طولانیش، از خیلی از وکلای این شهر بیشتر می فهمه.

 

مزیت خوبش همیشه در دسترس بودنه و شاید بشه بهش گفت؛ بهترین و دم دست ترین گزینه برای حل مشکلات مردم. اصلاً هم بابت این مشاوره ها پول نمی گیره. فقط لبخند قشنگش رو می اندازه گوشه لبش و آروم میگه:

” من به اندازه سوادم مسئولیت اجتماعیم رو ادا می کنم جانم! خیر امواتت…”

 

همینطور که عصاش رو سمت گنجشک های روی درخت سرو روبروی نیمکت گرفته و انگار که داره به خاطر موندن توی این شهر آلوده بازخواستشون میکنه، روی صورتش رو برمیگردونه سمت مسیر حرکت توی پارک و بلند میگه:

“خدا رحم کنه باز هم آقای رحمانی!”

 

آقای رحمانی از اون یزدی های با معرفت و یک بساز بفروش با سابقه است که همه می گن نصف این محله رو این آقا ساخته. آقای رحمانی نزدیک پیرمرد محبوب قصه ما میشه و میگه:

“جناب قاضی! این آقا امروز صبح یک موزاییک کار آورده و بدون هماهنگی با من شروع کرده به فرش کردن محوطه. بهش گفتم بردار من، مجری ساختمان حضرتعالی منم، شما چرا این کارو می کنی؟!”

 

طرف نگذاشته و نه برداشته، بر می گرده تو صورت من میگه:

“آقا جان! یک ماهه میگم نه این موزاییک هات به درد من می خوره نه این موزاییک کارت، مگه مال خودم نیست اینو می خوام خودم انجام بدم.”

 

جناب قاضی معروف سینه ای صاف می کنه و میگه:

“منظورت از اون آقا، محمدی نیست که؟! اوه اوه حواست باشه… تازه پسرش مهندس عمران شده. کارِت در اومده عزیز جان!”

 

بعد چانه ش رو تکیه میده به عصاش و میگه:

“راحتت کنم… اگر توی قرارداد ننوشته باشه که کارفرما در صورت اخطار به پیمانکار در یک زمان اعلامی و عدم تمکین او قادر به انجام عملیات و درج هزینه به حساب او می باشد، حق باشماست. که در این حالت تنها راه آقای محمدی، رفتن پیش قاضی و گرفتن حکم برای انجام عمل توسط فرد دیگره.

اما اگر نوشته باشه، باید طی یک اعلام به پیمانکارش که حضرتعالی باشین، اون کار رو از قرارداد شما خارج کنه. خطر عدم انجام این کار اینه که فردا شما ادعا می کنین که موزاییک ها رو من انجام دادم. تازه… پول کارِ نکرده رو هم می تونی از طرف بگیری.”

 

رحمانی که کیف کرده از مشورت با آقای قاضی، قبل از اینکه اون پیرمرد تیکه کلامش رو بگه، میگه: 

“بابا خیر امواتت”

آیا کارفرما می تواند تعهداتی در قرارداد که بر دوش پیمانکار است را خود انجام داده و هزینه آن را به حساب بدهکاری پیمانکار ثبت کند؟

موضوع: امکان انجام امور تعهد شده پیمانکاری توسط کارفرما

 

18 خرداد 1400

 

در ادامه مطالب روز گذشته، امروز نیز با یک داستان کارگاهی با شما خواهیم بود. 

 

داستان

آقای علی نژاد، سرپرست کارگاه پیمانکاری، در حال خوش و بش با سرپرست حراست پروژه، کارگاه رو ترک کرد. امروز مدام درگیر مسائل اجرایی بود و تقریباً همه وجودش خاک آلود شده بود. ماشینش رو با فاصله زیادی از درب کارگاه پارک کرده بود. زیر لب، نوایی از استاد شجریان رو زمزمه می کرد و به سمت ماشینش می رفت. 

ناگهان تمام آرامشش با یک بوق ممتد و یک ترمز به هم خورد. یک ماشین سیاه رنگ کنارش توقف کرد. شیشه ماشین پایین اومد و راننده با صدای آشنایش گفت:

“جناب رئیس کارگاه رقیب، اجازه میدن چند لحظه مزاحمشون بشم؟”

 

آقای فرخی، جوانی خوشتیپ و خوش صداست که مسئولیت سرپرستی کارگاه پیمانکاری رو بر عهده داره که فاز مجاور همین پروژه رو اخیراً در مناقصه ای از کارفرمای علی نژاد بُرده اند و یک جورهایی دو شرکت با هم رقیب به حساب می آیند.

 

آقای علی نژاد که روابط عمومی قوی داره، دستهایش رو دو طرف پنجره کمک راننده می گذاره و با مزاح میگه:

“البته، چرا که نه! من آماده شنیدن سلام گرگ رقیب هستم.”

 

بعد درب ماشین رو باز می کنه و میشینه داخل و با طمأنینه ادامه میده:

“آقای مهندس، ظاهر خاک آلود من رو ببخشید. فرق رئیس کارگاه پیمانکار بدون بودجه و فقیر با سرپرست کارگاه فئودال رقیب همین ظاهر ادکلن زده و اتو کرده حضرتعالی هست.”

 

آقای فرخی که بهیچوجه علاقمند به شروع یک کل کل با علی نژاد نیست، بحث رو عوض می کنه و میگه:

“آقای حسنی، مدیر پروژه کارفرما، امروز من رو صدا زد دفترش و گفت: این آقایان گندش رو درآوردن… یک ماهی هست که باید محوطه رو شروع می کردن. من به مدیر عامل مجموعه قول داده ام تا دو هفته دیگه این کار رو تحویل بدم ولی آقایون عین خیالشون نیست.”

و درحالتیکه بادی از جوانمردی جهت این اطلاع رسانی در گلو انداخته، ادامه میده:

“برادر، ما هر مشکلی هم که با هم داشته باشیم، من اصلاً علاقمند به انجام عملیات در تعهد شما نیستم. آقای حسنی بر گشته به من میگه از فردا ماشین آلات و نیروهات رو بفرست تا محوطه رو انجام بدن… هرکی هم اعتراض کرد بفرست پیش من.”

 

علی نژاد که ده سالی از لحاظ تجربه از فرخی بزرگتره، لبخندی میزنه و میگه:

“جناب آقای ژان وال ژان! مرسی که داری من رو از دست خانوم تناردیه نجات میدی.”

بعد دستی روی داشبرد ماشین آقای فرخی می کشه و ادامه میده:

“با شناختی که از حسنی دارم، مطمئنم همچین ریسکی رو نمی کنه که بدون انجام مراحل اداری، این خبط رو انجام بده. حتما مطمئن بوده که حضرتعالی موضوع رو به گوش من می رسونید. شاید هم  خواسته یک اولتیماتوم جدی ولی غیر مستقیم به من بده. چون تنها راه حلش، خارج کردن موضوع از تعهدات من به صورت ابلاغ کتبیه!”

در حالی که در ماشین رو باز می کنه، نگاه عاقل اندر سفیهی به رقیب خودش می اندازه و میگه:

“بهرحال از شما هم ممنونم دوست خوب.”

موضوع: اقدامات اصلاحی کارفرما در صورت تمرد پیمانکار بر اصلاح معایب رخ داده

 

19 خرداد 1400

 

فایل ویدئویی روز گذشته، به موضوع امکان یا عدم امکان انجام تعهدات قراردادی پیمانکار توسط کارفرما پرداخت. توصیه می کنیم حتما این ویدئوی جذاب را ببینید.

 

سؤال: اگر کارفرما طی اخطاریه ای، دستور اصلاح عملیات انجام گرفته توسط پیمانکار را صادر نموده ولی پیمانکار اقدامی انجام ندهد، آیا کارفرما می تواند خود به اصلاح موضوع دست زند و هزینه آن را به حساب پیمانکار بزند؟

جواب: بلی

 

(1) و (2) بر اساس ماده 42 و بند “د” ماده 32:

“اگر پس از مهلت تعیین‌ شده، پیمانکار نسبت به اصلاح کارها اقدامی نکند، کارفرما می‌تواند خود کارهای معیوب را اصلاح نماید و هزینه‌های مربوط را به اضافه 15 درصد از مطالبات پیمانکار کسر نماید.”

 

سؤال: اگر پیمانکار به انجام حفاظت فیزیکی و ساختارهای ایمنی، حتی با دستور مکرر کارفرما اقدام ننماید، آیا  کارفرما می تواند خود اقدام به انجام کند و هزینه ها را به حساب پیمانکار ثبت کند؟

جواب: بلی

 

(3) مبتنی بر بند “ح” ماده 21 :

“هرگاه پیمانکار در اجرای تمام یا قسمتی از موارد درج شده در این ماده سهل‌انگاری یا کوتاهی کند و از انجام تعهداتی که طبق آن بر عهده گرفته، خودداری نماید، کارفرما حق دارد آن تعهدات را به جای پیمانکار انجام دهد و هزینه‌های انجام شده و خسارت وارد شده را به اضافه 15 درصد به حساب بدهی پیمانکار منظور کرده و از مطالبات وی کسر نماید.”

 

سؤال: اگر پیمانکار آسیبی به تاسیسات زیربنایی زده و از اصلاح آن استنکاف ورزد، آیا کارفرما می تواند خود اقدام به انجام کند و هزینه ها را به حساب پیمانکار ثبت کند؟

جواب: بلی

 

(4) باتوجه به ماده 23 با عنوان حفاظت از تأسیسات زیربنایی:

“هرگاه پیمانکار نسبت به جبران خسارت وارد شده، اقدام لازم و فوری را به عمل نیاورد، کارفرما می‌تواند به هر طریق که مصلحت بداند، برای رفع نقص و خسارت اقدام کند و هزینه آن را به اضافه 15 درصد به حساب‌ بدهی پیمانکار منظور نماید. پیمانکار از این بابت، حق هیچ‌گونه اعتراضی را ندارد.”

 

سؤال: اگر پیمانکار اقدام به برچیدن تجهیز کارگاه در زمان مقرر شده در قرارداد نکند، آیا کارفرما می تواند اقدام لازم را انجام داده و هزینه ها را به حساب پیمانکار ثبت کند؟

جواب: بلی

 

(5) بر اساس بند “و” ماده 39:

“در غیر این صورت، کارفرما می‌تواند برای خارج نمودن آن‌ها به هر نحوی که مقتضی بداند عمل نماید و هزینه‌های آن را به حساب بدهکاری پیمانکار منظور نماید. در این صورت پیمانکار حق اعتراض نسبت به اقدام کارفرما و ادعای ضرر و زیان به اموال و دارایی‌های خود را ندارد.”

 

سؤال: اگر پیمانکار مصالح مازاد قرارداد را در هنگام بروز فسخ یا ختم پیمان از کارگاه خارج نکند، آیا کارفرما می تواند اقدام لازم را انجام داده و هزینه ها را به حساب پیمانکار ثبت کند؟

جواب: بلی

 

(6) و (7) بر اساس بند “ح” ماده 47 و بند “و” ماده 48:

این حق برای کارفرما محفوظ است که اقدام به جمع آوری مصالح مازاد کرده و هزینه های مربوطه را به حساب بدهکاری پیمانکار منظور نماید.

 

سؤال: در صورت بروز ختم پیمان و عدم تکمیل کارهای ناتمام تحویل قطعی شده توسط پیمانکار، آیا کارفرما می تواند اقدام به اصلاح امور نماید و هزینه ها را به حساب بدهکاری پیمانکار بزند؟

جواب: بلی

 

(8) بر اساس بند “الف” ماده 48:

“اگر معایبی در مورد کارهای ناتمام مشاهده شود، پیمانکار مکلف است، به هزینه خود، در مدت مناسبی که با توافق کارفرما تعیین می‌شود، رفع عیب نماید و سپس تحویل قطعی دهد. در صورتی که پیمانکار در مهلت مقرر رفع نقص نکند، کارفرما طبق بند (د) ماده 32 اقدام به رفع نقص می‌نماید.”

 

یادمان باشد به غیر از موارد 8 گانه گفته شده ،کارفرما به هیچ عنوان حق انجام تعهدات پیمانکار را ندارد. مگر اینکه، یا از قرارداد فی ما بین خارج کند و یا با مراجعه به دادگاه، درخواست الزام طرف دیگر بر انجام تعهدات را بدهد که در صورت استنکاف، خود اقدام به انجام کند.

آیا این مطلب را می پسندید؟
اشتراک گذاری:
هانیه پدیدار

نظرات

0 نظر در مورد مجله هفتگی 19-11 خرداد 1400

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هیچ دیدگاهی نوشته نشده است.