0
0

مجله هفتگی 28-24 مهر 1400

83 بازدید

انواع قیمت مندرج در قرارداد/قواعد نگارش قراردادی/هزینه بالاسری

انواع قیمتهای مورد استفاده در فهرست بهای منضم به قرارداد

موضوع: انواع قیمت مندرج در قرارداد

 

24 مهر 1400

 

داستان کارگاهی

 

آقای مهندس حسنی، مدیرپروژه کارفرما، با نگاهی خشمگین رو به مهندس کاظمی گفت:

“آقای عزیز خوبه تکلیف تأیید قیمت جدید با مهندس مشاور نیست وگرنه با این وضع عدم تصمیم گیری شما، این پروژه رو هوا باقی می مونه.”

 

جلسه رو سکوت فرا گرفته، چون همه می دونن اگر خشم حسنی به پر و بال کسی بگیره، اون فرد باید قید پروژه رو بزنه و از اون کارگاه خارج بشه. تنها کسی که توی این شرایط قدرت مدیریت اوضاع رو داره، خانم مهندس نصیری، نماینده مدیرطرح، هست. خانمی با دیسیپلین بالا و با تجربه که پیمانکار و مشاور هر دو ازش حساب می برند. نصیری بعد از اینکه عینکش رو روی میز گذاشت، با یک سرفه گلویش رو صاف کرد، که تقریبا نشانه اجازه گرفتن از حسنی هم بود، و بعد و شروع به صحبت کرد.

“آقای مهندس باید اجازه بدید که این مسئله از ریشه حل بشه، متأسفانه تعریف دوستان ما در مهندس مشاور و پیمانکار از قیمت جدید متفاوت هست.”

 

در حالیکه برگه های جلوی رویش رو جابجا می کرد، نگاهی عمیق به کاظمی، سرپرست نظارت و علی نژاد، رئیس کارگاه پیمانکار، انداخت و گفت:

“خلاصه خدمتتون عرض می کنم که ما باید به سه سوال پاسخ بدیم تا این دوستان بتوانند در کمال خوشحالی به مسیرشون ادامه بدهند.”

 

سؤال: “اول، آیا مهندس مشاور می تونه با استناد به فهرست بهای ابنیه منتشر شده سازمان برنامه و هر ردیفی که در آن هست، ولی در فهرست بهای منضم به پیمان نیست، قیمت یک آیتم رو مشخص کنه؟”

سؤال: “دوم، آیا مهندس مشاور برای تعیین قیمت جدید یک آیتم می تونه از سایر فهارس بهای سازمان برنامه و بودجه استفاده کنه؟ “

سؤال: “سوم، آیا مهندس مشاور می تونه برای تعیین آنالیز قیمت جدید به آنالیز زمان قرارداد که توسط پیمانکار ارائه شده مراجعه کنه؟ یک توضیح در این باره این هست که این آنالیز هم جزئی از اسناد پیمان هست.”

 

لبخند ملیحی روی لب آقای مهندس کاظمی شکل گرفت و داشت پیش خودش از خلاصه بندی کامل خانم مهندس نصیری لذت می برد که یکدفعه مهندس علی نژاد فرمان کلام رو بدست گرفت و گفت:

“من هم اجازه می خوام یک سوال که البته زیر مجموعه سوال اول هست رو اضافه کنم.”

 

سؤال: “آیا اگر آیتمی در فهرست بهای منضم به پیمان نیامده باشه ولی در نقشه ها ذکر شده باشه ،مهندس مشاور می تونه ادعای عدم تعلق قیمت جدید داشته باشه؟”

 

آقای کاظمی که خودش رو عقب از گردونه میبینه میگه:

“این سوال آخر که واضح هست چونکه ….”

 

ولی تا میخواد جواب بده آقای مهندس حسنی میپره توی کلامش و میگه:

“بله اتفاقاً واضحه، البته اگر هر کدام از ما تعبیر متفاوتی از بند “ج” ماده 29 و پیوست 5 فهارس بهای سازمان برنامه و بودجه نداشته باشیم.”

موضوع: انواع قیمت مندرج در قرارداد

 

25 مهر 1400

 

همانطور که می دانیم سه عنوان برای قیمت های مورد استفاده در یک قرارداد داریم:

اقلام پایه: اقلام عمومی کارهای هر رشته از فهرست‌بها که دارای شرح ردیف و بهای واحد می‌باشد.

اقلام غیر پایه (ردیف‌های ستاره‌دار): اقلامی‌که یا شرح ردیف و یا بهای واحد در فهرست‌بها برای آن موجود نیست.

اقلام با قیمت جدید: اقلام یا عملیاتی که در طول اجرای پروژه نیاز به اضافه کردن آن‌ها به فهرست‌بهای منضم پیمان وجود دارد و در فهرست‌بهای منضم به قرارداد موجود نمی‌باشد یا دارای شرح ردیف یا بهای واحد در این فهرست‌بها نیست.

 

دو نوع تعریف متفاوت و مورد استفاده در ساختارهای قراردادی وجود دارد که بایستی به آنها توجه ویژه کرد:

فهرست بهای پایه یا همان فهرست بهای سازمان برنامه و بودجه: مجموعه ای که بصورت سالانه از طرف سازمان برنامه و بودجه منتشر می شود و اعلام میدارد که بر اساس قیمت های سه ماه چهارم سال پیش، هرردیف مندرج در این فهرست بها دارای چه قیمت واحدی است.

فهرست بهای منضم به پیمان: فهرستی از عملیات اجرایی به همراه حجم و بهای واحد (قیمت پایه) که ممکن است از فهرست بهای پایه نشأت گرفته باشد و یا بر اساس آنالیزی خاص از طرف مشاور و یا کارفرما به عنوان برآورد اولیه لحاظ شده باشد.

 

حال به پاسخ سؤالات طرح شده در روز گذشته می پردازیم:

1- آیا مهندس مشاور می تواند با استناد به فهرست بهای ابنیه منتشر شده سازمان برنامه و هر ردیفی که در آن هست ولی در فهرست بهای منضم به پیمان نیست، قیمت یک آیتم را مشخص کند؟

خیر، زیرا بر اساس بند ج ماده 29 شرایط عمومی پیمان، “اگر در چارچوب موضوع پیمان، کارهایی به پیمانکار ابلاغ شود که برای آن‌ها قیمت و مقدار در فهرست‌بها و مقادیر منضم به پیمان پیش‌بینی نشده است، پیمانکار باید بی‌درنگ پس از دریافت ابلاغ مهندس مشاور، قیمت پیشنهادی خود را برای اجرای کار‌های یاد‌شده، همراه با تجزیه قیمت، به مهندس مشاور تسلیم نماید. قیمتی که با توافق پیمانکار و مهندس مشاور تعیین می‌شود و به تصویب کارفرما برسد، ملاک پرداخت است. “

 

2- آیا مهندس مشاور برای تعیین قیمت جدید یک آیتم می تواند از سایر فهارس بهای سازمان برنامه و بودجه استفاده کند؟

حتی با درج این جمله در قرارداد نیز مهندس مشاور قادر نیست که از فهارس بهای دیگر و بدون آنالیز مورد توافق شده با پیمانکار در برآورد قیمت جدید استفاده کند. استفاده از این حربه غلط از مصادیق جهل به عوضین در قرارداد می باشد که بر اساس ماده 233 قانون مدنی، حتی باعث ابطال قرارداد هم می شود. (جهل به عوضین یعنی یک پیمانکار نمی داند در قابل تعهدی که می دهد چه عددی دریافت می کند.)

 

3- آیا مهندس مشاور می تواند برای تعیین آنالیز قیمت جدید، به آنالیز زمان قرارداد که توسط پیمانکار ارائه شده مراجعه کند؟

به هیچ عنوان در قراردادهای عمرانی این موضوع امکان پذیر نیست و در بخشنامه های سازمان برنامه و بودجه این موضوع منع شده است ولی در قراردادهای دیگر بستگی به توافق طرفین دارد.

موضوع: قواعد نگارش قراردادی

 

26 مهر 1400

 

هفته های پیش در مورد معرفی دو طرف پیمان و اهمیت آن، موضوع پیمان و نکاتی که باید درباره آن بدانیم مفصل صحبت کردیم. امروز به عنوان “زمان قرارداد” و نکات جذاب آن می پردازیم.

 

نکته 1: چرا باید در موافقتنامه، زمان مشخص کرد؟

دلیل آن به ماده 226 قانون مدنی بر می گردد: “در مورد عدم ایفای تعهدات از طرف یکی از متعاملین، طرف دیگر نمی‌تواند ادعای خسارت نماید مگر اینکه برای ایفای تعهد مدت‌ معینی مقرر شده و مدت مزبور منقضی شده باشد و اگر برای ایفای تعهد مدتی مقرر نبوده، طرف وقتی می‌تواند ادعای خسارت نماید که اختیار موقع‌ انجام با او بوده و ثابت نماید که انجام تعهد را مطالبه کرده است.”

نکته 2: یادمان باشد غیر از مشخص کردن مدت پیمان در موافقتنامه، نحوه و امکان تغییر را نیز بایستی مشخص کنیم. بطور مثال؛ در بند “ب” ماده 4 نشریه 4311 این گونه نوشته شده است:

“مدت پیمان………… ماه است. این مدت، تابع تغییرات موضوع ماده 30 شرایط عمومی پیمان است.”

نکته 3: در موافقتنامه ها تاریخی به نام تاریخ تنفیذ یا نافذ شدن قرارداد هم ذکر می شود. یعنی زمانی که قرارداد نفوذ می یابد و تعهدات طرفین نسبت به یکدیگر لازم الاجرا می شود. یعنی می توان گفت که تا زمان جاری شدن شرط نفوذ، قرارداد معلق خواهد بود.

 

پیمانکار عزیز در زمان امضای قرارداد به یک جمله بسیار باید توجه داشته باشی و آن شرط نفوذ قرارداد است.

برادر، حواست باشه قبل از نفوذ، به هیچ عنوان هیچ کدام از تعهداتت را شروع نکنی که ممکنه طرف مقابل زیر تعهداتش بزنه. “از ما گفتن بود!”

 

مثلا بر اساس بند “الف” ماده 4 موافقتنامه نشریه 4311: “این پیمان از تاریخ مبادله آن (ابلاغ از سوی کارفرما) نافذ است.”

 

نکته 4: در موافقتنامه تاریخ دیگری به نام شروع کار هست. این تاریخ به منظور کنترل زمانی انجام تعهدات طرفین می باشد و کلیه تأخیرات زمانی بر اساس این زمان سنجیده می شود.

 

مثلا بر اساس بند “ج” ماده 4 موافقتنامه نشریه 4311: “تاریخ شروع کار، تاریخ نخستین صورت‌جلسه تحویل کارگاه است که پس از مبادله پیمان تنظیم می‌شود.”

متن سربرگ خود را وارد کنید

موضوع: هزینه بالاسری 

 

27 مهر 1400

 

آیا پیمانکار در صورت تطویل زمان پروژه خارج از قصورش، می تواند ادعایی بابت افزایش هزینه بالاسری داشته باشد؟

 

داستان

 

در دفتر آقای مهندس حسنی، مدیر پروژه کارفرما، یک جلسه دو نفره با حضور مهندس صریح القلم، مدیر عامل شرکت پیمانکار در حال برگذاری می باشد. مهندس صریح القلم مثل همیشه خوش پوش و شیک، سرموقعی که وعده داده بود، وارد اتاق شد و سلام و احوالپرسی گرمی با مهندس حسنی کرد. یک عادت جذاب این مرد که او را زبانزد خاص و عام می کند این است که هیچ وقت، حتی به یک جلسه رسمی هم، دست خالی نمی رود و تکه کلامش این است که:

“اگه جلسه رو با شیرینی شروع کنیم، به شیرینی هم تمام می کنیم.”

 

مهندس حسنی به احترام این جنتلمن از جا بلند شد و با احترام خاصی صریح القلم رو دعوت به نشستن کرد و گفت:

” آقای مهندس، هنوز هم شیرینی هاتون رو از قنادی لرد تهیه می کنید… این قنادی برای ما قدیمیی ها پر از خاطره هست. اجازه بدید یک قهوه تلخ هم سفارش بدم و بعد صحبت رو شروع کنیم.”

 

و بعد از دستور به آماده کردن قهوه، سریع به سراغ اصل مطلب رفت و گفت:

“دوستان واحد پیمان رسیدگی اعلام کردند که شما اقرارنامه مبنی بر عدم وجود ادعای مالی به غیر از رقم صورت وضعیت قطعی رو امضاء نفرمودید.”

 

مهندس حسنی یک لحظه فنجان قهوه رو در هوا میان میز و لبانش نگه داشت و گفت:

“دلیلش ساده است و اونهم اینه که این شرکت ادعاهای مالی دیگه ای هم داره که طی مکاتباتی خدمت حضرتعالی هم اعلام شده ولی به اون رسیدگی نشده. بنده هم به این دوستان عالیقدر شما در واحد رسیدگی عرض کردم که لیست ادعاهای بررسی نشده در ذیل این اقرارنامه نیز ذکر شود و دوستان بادی در غبغب انداخته و گفتند که این موضوع بار حقوقی ندارد. آقای مهندس من و شما که بسیار از این پروژه ها دیدیم و شما هم من رو تأیید می کنید که اگر مدت زمان پروژه خارج از قصور بنده 2 سال بیشتر طول بکشد قسمتی از هزینه های بالاسری بنده افزایش پیدا می کنه.”

 

مهندس حسنی خواست حرف رو قطع کنه که صریح القلم دستش رو گذاشت روی دست مهندس و با این حرکت حرفش رو ادامه داد:

“آقای مهندس، هزینه تمدید ضمانت نامه ها هزینه حقوق پرسنل بنده و یا همین غذا و پذیرایی در زمان تمدید قرارداد از کجا پرداخت می شود؟”

 

مهندس حسنی که می دونست حق کلام ادا شده و برای این حرف پاسخی نداره، شروع کرد به بیان توجیهات عدم امکان پرداخت و گفت:

“آقای مهندس، صد در صد با شما موافقم ولی در یک قرارداد دولتی که تمام منابع ریالی اون مشخص هست. من از چه منبعی باید به شما پرداخت کنم؟ یا شما باید به سراغ داروغه شهر بروید و علیه من دادخواست بدید که اون موقع چنین کارفرمای هلویی رو از دست میدهید و یا باید قید این هزینه ادعایی رو بزنید.”

موضوع: هزینه بالاسری

 

28 مهر 1400

 

در تعریف هزینه بالاسری باید گفت:

“هزینه هایی که برای انجام عملیات اجرایی لازم می باشد ولی نمی تواند به یک فعالیت خاص، تخصیص داده شود و در آنالیز قیمت فعالیت وارد نمی شود.”

 

هزینه بالاسری به دو فاکتور قابل تقسیم می باشد:

1- هزینه بالاسری عمومی:

مجموعه هزینه‌هایی که نمی‌توان آن را به پروژه خاصی متعلق دانست و مربوط به هزینه‌های انجام شده در دفتر مرکزی شرکت پیمانکاری می‌باشد و به همین دلیل به هزینه‌های دفتر مرکزی معروف است. البته این هزینه‌ها را می‌تواند به‌صورت تخمینی در پروژه‌ها و فعالیت‌های مختلف جاری در دفتر مرکزی تسهیم گردد.

2- هزینه بالاسری کار:

هزینه‌هایی که تنها مختص به یک پروژه خاص بوده و در ردیف مالی در حسابداری به آن پروژه تخصیص داده می‌شود که خود به شش آیتم تقسیم می گردد. هزینه های سرمایه گذاری، هزینه ضمانت نامه ها، سود، بیمه ، مالیات و هزینه مستمر کارگاه

 

ضرایب بالاسری در قراردادها به چهار دسته تفکیک می شوند:

1- طرح عمرانی در صورت برگزاری مناقصه 1.30 

2- طرح عمرانی و ترک تشریفات مناقصه 1.20 

3- طرح غیرعمرانی در صورت برگزاری مناقصه 1.41 

4- طرح غیر عمرانی و ترک تشریفات مناقصه 1.30

 

یک دسته بندی جذاب برای هزینه بالاسری وجود دارد:

1- هزینه بالاسری ثابت: هزینه هایی که با افزایش زمان پروژه ثابت می ماند.

شامل هزینه بیمه، سود پیمانکاری و هزینه مالیات بر سود.

2- هزینه بالاسری متغیر: هزینه هایی که با افزایش زمان پروژه افزایش می یابد. 

شامل هزینه تمدید ضمانتنامه، هزینه بالاسری عمومی یا دفتر مرکزی، هزینه بالاسری کار و هزینه های سرمایه گذاری

 

و یک نکته حائز اهمیت آنکه هزینه بالاسری متغیر، برای پیمانکار قابل ادعا خواهد بود، البته اگر تطویل زمان پروژه خارج از قصور پیمانکار اتفاق بیفتد. طرح چنین ادعایی در قراردادها در دو وضعیت قابل بررسی است:

1- طرح های عمرانی که برای آن مأخذی در بودجه پروژه لحاظ نشده است و ادعا تنها به وسیله ارائه دادخواست ممکن است.

2- در قراردادهای غیر عمرانی بسته به توافق پیمانکار و کارفرما دارد که در صورت عدم توافق باز باید به سراغ دادگاه رفت.

آیا این مطلب را می پسندید؟
https://aframis.com/?p=6922
اشتراک گذاری:
هانیه پدیدار

نظرات

0 نظر در مورد مجله هفتگی 28-24 مهر 1400

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هیچ دیدگاهی نوشته نشده است.