0
0

مجله هفتگی 9-4 اردیبهشت 1400

206 بازدید

بالانس متریال/

هزینه خسارت به مصالح پای کار در صورت وقوع شرایط حوادث قهری/

صورتجلسه ورود مصالح/

اهمیت تعیین برنامه زمانبندی کلی در اسناد قراردادی/

اهمیت بررسی تأخیرات زمانی پروژه در طول پروژه

در صورت افزایش زمان پیمان خارج از قصور پیمانکار چه ادعاهای مالی توسط او قابل پیگیری است؟

موضوع: بالانس متریال

 

4 اردیبهشت 1400

 

بالانس متریال چیست؟

هرگونه کنترل کمّی مصالح ورودی و خروجی در یک پروسه را گویند.

دو گونه بالانس متریال بایستی در دستور کار یک پیمانکار قرار گیرد.

1- کنترل مصالح ورودی و مصالح مصرفی

2-کنترل مصالح صورتجلسه شده با کارفرما و مصالح مصرفی

کنترل مصالح ورودی با مصالح مصرفی:

1- مصالح ورودی در برگ انبار و یا صورتجلسه مصالح پای کار ثبت می گردد.

2- مصالح مصرفی از مجموع مصالح باقیمانده در دپو و مصالح اجراشده حاصل می شود.

 

داستان کارگاهی:

آقای مدیر عامل خشمگین وارد کارگاه میشه و رئیس کارگاه رو صدا میزنه و با صدایی بلند که نشان از عصبانیت اوست میگه:
از انباردار بخواهید موجودی انبار میلگرد را اعلام کند!

انباردار با اعتماد به نفس خاصی بادی در غبغب می اندازه و میگه:

طبق وظیفه من الان B تن میلگرد در محل دپوی کالا و C تن میلگرد هم در محل شاپ آرماتور داریم.

پس از نظر من، میزان انبارش میلگرد B+C تن می باشد.

مدیر عامل او را مرخص میکنه و میگه:
“کارشناس کنترل پروژه را صدا بزن و بر اساس اعلام سرپرست اجرا، ازش میزان آرماتور مصرفی در فونداسیون را بخواه.”
سپس نگاهش را از بالای عینک به رئیس کارگاه می اندازه و ادامه میده: “حالا که فونداسیون کاملاً تمام شده باید آمار دقیقی بدهی.”

مسئول کنترل پروژه که ادعا میکنه یک بانک اطلاعاتی قوی داره، سریعاً با یک جمع ساده از مجموع اعلامی مسئول اجرا به عدد D تن مصرف میلگرد میرسه و باصدایی نامطمئن و لرزان این عدد را اعلام میکنه.

مدیر عامل مثل کارآگاهی که حس میکنه مچ رئیس کارگاه را گرفته، دست خود را روی میز میزنه و میگه: “بنده بر اساس اعلام دفتر فنی حضرتعالی، برای فونداسیون A تن میلگرد خریدم و برای کارگاه شما فرستادم.”

لیوان آب دستش را لاجرعه سر میکشه و میگه: “تکلیف این عدم بالانس را مشخص کن: A-(B+C+D)”

با نگاه خشمگین و دنباله دار خودش، مسئول دفتر فنی را خطاب قرار میده و میگه: “حالا به وقتش تکلیف تو رو بابت اینB+C تن میلگرد اضافی سفارش شده مشخص می کنم.”

 

رئیس کارگاه، مسئول کنترل پروژه، مسئول دفتر فنی و مسئول اجرای عزیز، به این مجموع A-(B+C+D) پرت و یا Unbalance می گویند

که سه حالت دارد:

1- ضایعات و قابل فروش

2- نخاله و غیرقابل فروش 

3- کالای مفقودی

سازمان برنامه و بودجه میزان پرت را برای کالاهای انبوهی مشخص و اعلام کرده و این میزان را در آنالیزهای قیمت وارد کرده است.

موضوع: هزینه خسارت به مصالح پای کار در صورت وقوع شرایط حوادث قهری

 

5 اردیبهشت 1400

 

بر اساس بند “الف” ماده 37 شرایط عمومی پیمان:
“با پرداخت صورت‌وضعیت موقت، تمام کارها و مصالح و تجهیزاتی که در صورت‌وضعیت مزبور درج گردیده است، متعلق به کارفرماست. لیکن به منظور اجرای بقیه کار‌های موضوع پیمان، به رسم امانت، تا موقع تحویل موقت، در اختیار پیمانکار قرار می‌گیرد.”

بنابراین، بعد از ثبت مصالح پای کار در صورت وضعیت، پیمانکار نقش امین را خواهد داشت.

در ادامه با مواد قانون مدنی در ارتباط با امین آشنا می شویم.

ماده 612 قانون مدنی:
“امین باید مال ودیعه را به طوری که مالک مقرر نموده حفظ کند و اگر ترتیبی تعیین نشده باشد، آن را به طوری که نسبت به آن مال ‌متعارف است حفظ کند وگرنه ضامن است.”

ماده 614 قانون مدنی:

“امین ضامن تلف یا نقصان مالی که به او سپرده شده است نمی باشد مگر در صورت تعدی یا تفریط.”

ماده 615 قانون مدنی:

“امین در مقام حفظ، مسئول وقایعی نمی باشد که دفع آن از اقتدار او خارج است.”

بنابراین در صورت بروز حوادث قهری و رعایت اصول حفاظتی گفته شده در قرارداد، مسئول خسارت مصالح پای کار، کارفرما می باشد.

اجازه بدهید شما را با 2 نوع ریسک آشنا کنم:
1- ریسک محافظت مصالح پای کار قبل از ثبت در صورت وضعیت که بر عهده پیمانکار است.

2- ریسک محافظت مصالح پای کار بعد از ثبت در صورت وضعیت که بر عهده کارفرما است.

اصولا بهترین روش مدیریت ریسک، انتقال آن می باشد. پیمانکار با تنظیم بیمه نامه تجهیز کارگاه ، این ریسک را به یک شرکت بیمه منتقل

می کند. و کارفرما نیز با تنظیم بیمه تمام خطر، این ریسک را به شرکت بیمه واگذار می کند.

موضوع: صورتجلسه ورود مصالح

 

6 اردیبهشت 1400

 

مبتنی بر بند “ب-3” ماده 20 شرایط عمومی پیمان:

“نوع، مقدار و تاریخ ورود مصالح و تجهیزات به کارگاه باید با مهندس ناظر صورت‌جلسه شود.”

 

مبتنی بر بند “ب-1” ماده 20 شرایط عمومی پیمان:

“در هر حال از نظر مرغوبیت، مصالح و تجهیزات باید کاملاً طبق مشخصات فنی باشد و مورد تأیید مهندس مشاور قرار گیرد.”

مهندسین ناظر عزیز، امضای نمایندگان مشاور در زیر صورتجلسه ورودی مصالح به این معنا است که کالای A به تعداد ادعایی پیمانکار و منطبق بر مشخصات فنی مندرج در قرارداد وارد کارگاه شده است.

 

سه ماده اساسی در شرایط عمومی پیمان مبنی بر عدم کاهش مسئولیت پیمانکار در قبال مصالح ورودی به کارگاه علیرغم تأیید نمایندگان کارفرما:

1- ماده 18 بند “الف”، پیمانکار مسئولیت کامل حسن اجرای کارهای موضوع پیمان را طبق اسناد و مدارک پیمان به عهده دارد.

2- ماده 20 بند “ّب-2”، ذکر منابع تهیه مصالح و تجهیزات در اسناد و مدارک پیمان از تعهدات پیمانکار در قبال تهیه مصالح و تجهیزات مرغوب نمی کاهد.

3- ماده 33 بند “د”، به هر حال، نظارت مهندس ناظر از مسئولیت پیمانکار نمی کاهد و سلب حق از کارفرما و مهندس مشاور نمی کند.

 

اصول مدیریت ریسک: یادمان باشد کارفرما با پرداخت مبلغ پیمان، مدیریت ریسک قرارداد را به پیمانکار می سپارد. بنابراین ریسک مشکلات خرید و حمل و نصب مصالح و تجهیزات بر دوش پیمانکار است مگر حوادث غیرمترقبه.

چرا لازم است کارفرما در اسناد مناقصه، برنامه زمانبندی کلی را اعلام نماید؟

موضوع: صورتجلسه ورود مصالح

 

7 اردیبهشت 1400

 

امروز با شما هستیم تا در زمینه موارد استفاده صورتجلسه ورود مصالح و مزایای آن صحبت کنیم.

در قراردادهای PC، تنظیم صورتجلسه ورود مصالح، ملاکی برای محاسبه پای کار در صورت وضعیت های موقت پیمانکار می باشد.

(ماده 37 بند “الف” شرایط عمومی پیمان)

در قرارداد های C، پیمانکار موظف است بخشی از مصالحی که تأمین آن در تعهد کارفرما می باشد را در هنگام ورود به کارگاه بازرسی چشمی نموده و هرگونه اشکال و کمبود آن را صورتجلسه نماید. (ماده 14 بند 2 شرایط عمومی پیمان قراردادهای همسان C)

در قرارداد های C، یکی از مواردی که بایستی جزو وظایف پیمانکار قرارگیرد اعلام بالانس متریال به کارفرما می باشد و این بدان معنا است که میزان پرت مصالح و یا اضافه سفارش برای خرید مشخص گردد. پایه این گزارش، صورتجلسه ورود مصالح به کارگاه می باشد.

در قرارداد های EPC، پیمانکار موظف است بخشی از مصالحی که تأمین آن در تعهد کارفرما می باشد را در هنگام ورود به کارگاه بازرسی چشمی نموده و هرگونه اشکال و کمبود آن را صورتجلسه نماید. (ماده 29 بند 4 شرایط عمومی پیمان قراردادهای همسان EPC صنعتی)

 

یکی از قسمت های مهمی که پیمانکار می تواند در کلوزهای قرارداد بیمه تجهیز کارگاه وارد نماید، دپوی مصالح کارگاهی می باشد. این صورتجلسه ورود مصالح می تواند ملاکی برای ثبت در قرارداد بیمه بعد از تأیید کارشناس بیمه باشد. (ماده 21 بند “الف” شرایط عمومی پیمان)

 

در صورت بروز اختلاف بین کارفرما و پیمانکار و حرکت قرارداد به سمت فسخ پیمان (ماده 46)، کارفرما مخیر در استفاده از مصالح پای کار می باشد که بایستی بر اساس نرخ متعارف روز قیمت گذاری شود. این صورتجلسه می تواند مدرکی برای ادعاهای آتی پیمانکار البته نه قطعی برای حجم مصالح ورودی باشد. ( ماده 47 بند “ه” شرایط عمومی پیمان)

 

درصورت بروز ختم پیمان بنا به خواسته کارفرما بر اساس ماده 48، کارفرما موظف به پرداخت هزینه مصالح پای کار به نرخ متعارف روز و با توافق دو طرف می باشد و صورتجلسه ورود مصالح می تواند یک مدرک برای ارزیابی مورد نظر باشد. (ماده 48 بند”ج-1″شرایط عمومی پیمان)

درصورت بروز حوادث قهری، صورتجلسه مصالح پای کار می تواند مدرکی بر ثبت مصالح دپوشده باشد که به دلیل حادثه ای خارج از اراده طرفین از بین رفته و قابل صورت برداری نیست. (ماده 43 بند”ب”شرایط عمومی پیمان 4311)

موضوع: اهمیت تعیین برنامه زمانبندی کلی در اسناد قراردادی

 

8 اردیبهشت 1400

 

داستان کارگاهی:

ناگهان سکوتی مرگبار بر جلسه حکمفرما شد. آقای حسنی به عنوان مدیر پروژه کارفرما که میگن بدلیل تسلطش به قواعد حقوق مهندسی، حسابی پیمانکارها رو از لب تیغ می گذرونه و راه پس و پیش براشون نمی گذاره…

از زیر عینک ته استکانیش نگاهی به رئیس کارگاه طغیانگر پیمانکار آقای علی نژاد میندازه و با صدای خش دار ولی آرومش اعلام میکنه:

“دوستان جلسه تمومه.” و حین خارج شدن از اتاق رو میکنه به آقای علی نژاد و میگه: “5 دقیقه دیگه شما رو در دفترم ببینم.”

 

علی نژاد به همراه دوست صمیمیش که مسئول امور قراردادهای پیمانکار هست از جلسه خارج میشن. عصبی به نظر میاد. سریع پاکت سیگارش رو از جیبش در میاره و در چشم بر هم زدنی سیگار رو روشن میکنه و یک پک عمیق بهش می زنه… انگار که می خواد دق دلش رو سر او نخ سیگار خالی کنه…

دوستش رو به علی نژاد میکنه و میگه: “مسعود دیوانه شدی خودت رو با این غول در میندازی؟”

و مسعود داستان ما مثل اینکه راهی پیدا کرده که شاخ این غول رو بشکنه با اعتماد به نفس مثال زدنی میگه:

“هیچ غلطی نمیتونه بکنه! آخه نمیشه سر هر تأخیری من و مجموعه م رو به صلابه بکشه. اصلا چی کار داره؟! شاید من یک چوب جادو داشته باشم بزنم به کارهای تأخیر افتاده و مسأله رو تو زمان کل قرارداد حلش می کنم. اصلا براش نمی صرفه بره سراغ ماده 46 و قرارداد من رو فسخ کنه. ولم کن محمود. بزار این سیگار لعنتی رو بکشم برم سراغش ببینم این بار دیگه چی از آستینش بیرون میاره.”

 

علی نژاد در دفتر آقای حسنی رو میزنه و با احترام وارد میشه. آقای حسنی که روی صندلیش نشسته و در حالیکه پشتش به علی نژاد هست، خیلی سریع حرفش رو شروع میکنه.

 

“آقای محترم قرارداد من با شما خصوصیه؛ اولاً، شرایط خصوصی رو من ارجح به شرایط عمومی اعلام کردم، دوماً، برای تک تک قسمت های برنامه زمان بندی کلی جریمه مالی گذاشتم، سوماً، حالا اصلا دوست ندارم فسخ پیمان هم اعلام کنم. نمی ترسی تک تک مراحل اجرایی جریمه ای که حق منه اعمال کنم؟! حالا برو به مهندس ناظرت یک برنامه بده، ببین چطور می تونی این 5% تأخیرت رو جبران کنی. 24 ساعت وقت داری. راستی در اتاق رو هم پشت سرت ببند.”

 

آقای علی نژاد که عرق سردی روی پیشونیش نشسته، سریع اتاق رو ترک میکنه و زیر لب میگه: “لعنت بهت محمود که مثلا دوست منی و مسئول امور قراردادها.”

موضوع: اهمیت بررسی تأخیرات زمانی پروژه در طول پروژه

 

9 اردیبهشت 1400

 

یک اشتباه بزرگ در بدنه کارفرما:

تعیین تکلیف تأخیرات چه با ریشه تقصیر پیمانکار چه خارج از تقصیر او و تاثیر بر زمان پروژه را موکل به انتهای زمان اولیه می کنند.

طرف حساب اول کارفرما در بررسی تأخیرات پیش آمده در پروژه، مدیر طرح و مهندس مشاور می باشد.

بر اساس ماده 5 موافقت نامه و شرایط عمومی همسان قراردادهای خدمات مشاوره 54/2460-105/842 مورخ 79/04/29:

ارائه گزارش پیشرفت خدمات، تأخیرها و دلایل و راه حل های لازم از وظایف مهندس مشاور است.

بر اساس ماده 19-2 موافقت نامه و شرایط عمومی همسان قراردادهای خدمات مدیریت طرح 54/201-105/735 مورخ 80/01/28:

ارائه گزارش ماهانه طرح به همراه درج کمبودها، توصیه ها و پیشنهادهای مشخص از وظایف مدیر طرح است.

بر اساس ماده23-3 موافقت نامه و شرایط عمومی همسان قراردادهای خدمات مدیریت طرح 54/201-105/735 مورخ 80/01/28:

یکی از وظایف مهم مدیر طرح، جلوگیری از انحراف زمانی و مالی و کیفی است.

 

سؤال: چرا سازمان برنامه و بودجه یکی از مهمترین وظایف ارکان پروژه را کنترل انحرافات زمان و بررسی دلایل و راه حل ها قرارداده است؟

جواب: چرا که اگر مسیر اشتباه باشد، این گزارشات نقش تصمیم سازی دارند و کارفرما باید تصمیم گیری کند تا استراتژی را تغییر دهد.

 

اگر مشکل بواسطه عدم انجام تعهدات سازمانی کارفرما یا بواسطه رویدادهایی خارج از تقصیر طرفین است، موضوع باید در رأس بالایی سازمان حل و راه حل به ارکان اجرایی ابلاغ شود.

 

ولی اگر مشکل بواسطه نوع عملکرد پیمانکار است:
1- الزام پیمانکار به افزایش منابع

2- الزام پیمانکار به تغییر در سیستم و نفرات اجرایی

3- الزام پیمانکار به افزایش تعداد شیفت کاری

 

و راه حل آخر: چه اصراری است راهی که تهش ترکستان است را تا آخر برویم. این پیمانکار این کاره نیست و باید دندان لق را زوتر بکشیم. (فسخ پیمان طبق ماده 46)

 

دوستان عزیز، چه درمقام کارفرما و چه مدیر طرح و چه مشاور، تصمیم سازی و تصمیم گیری را به انتهای کار نسپرید، چرا که هم پروژه آسیب می بیند و هم دنیایی از ادعا و دعوی در انتظار شماست.

آیا این مطلب را می پسندید؟
اشتراک گذاری:
هانیه پدیدار

نظرات

0 نظر در مورد مجله هفتگی 9-4 اردیبهشت 1400

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هیچ دیدگاهی نوشته نشده است.