0
0

مجله 6-2 مرداد 1400

153 بازدید

ایراد در مصالح تحویلی در تعهد کارفرما/

عدم النفع/

حد مسئولیت مالی پیمانکار/

ماشین آلات کارگاهی

موضوع: ایراد در مصالح تحویلی در تعهد کارفرما

 

2 مرداد 1400

 

در انتهای هفته پیش، پستی را با شما به اشتراک گذاشتیم با عنوان:
“در صورت بروز ایراد در مصالح تحویلی از طرف کارفرما، آیا پیمانکار می تواند بابت هزینه های مترتبه، ادعایی مطرح نماید؟”
توصیه می کنیم این ویدئو را حتماً ببینید.

 

با یک سری سوال شروع می کنیم:


سوال اول: آیا امضای صورتجلسه ورود مصالح در تعهد کارفرما، از طرف پیمانکار به معنای پذیرش کیفی مصالح خواهد بود و اگر در زمانهای آتی ایرادهایی نمایان شود، قابل ادعا توسط پیمانکار نیست؟

بر اساس بند “ز” ماده 20 :
“در صورتی که طبق اسناد و مدارک پیمان، تأمین اقلامی از تجهیزات که پیمانکار باید نصب کند و به طور دائم در کار باقی بماند، در تعهد کارفرما باشد، پیمانکار مسئول عملکرد ناقص احتمالی این تجهیزات نیست، مگر آنکه ثابت شود که نقص آن‌ها مربوط به کار پیمانکار است.”

 

بنابراین مبتنی بر این بند باید گفت هیچ قید زمانی برای شناسایی ایرادهای مصالح ورودی وجود ندارد و در هر زمان چه در مرحله ورود و انبارش، چه در مرحله اجرا، چه در مرحله تضمین و بعد از ساخت، این ایراد مشخص گردد، کلیه هزینه های مترتبه بر عهده کارفرما می باشد.

 

سوال دوم: کارفرما ادعا می کند در همان زمان ورود و تخلیه مصالح، معایب قابل شناسایی بوده و پیمانکار یا با بی توجهی و یا عدم استخدام کارشناس متخصص، نتوانسته این معضل را مدیریت کند. پس کلیه هزینه های عودت و خرید مجدد مصالح در تعهد کارفرما در این حالت با پیمانکار است. آیا این ادعا درست است؟

 

برای پاسخ به این سوال بایستی موضوع را از دو جنبه بررسی کنیم:

 

جنبه 1 (حقوقی): در تعریف عیب و بر اساس ماده 424 قانون مدنی باید گفت: “عیب وقتی مخفی محسوب است که مشتری در زمان بیع عالِم به آن نبوده است. اعم از اینکه این عدم علم ناشی از آن باشد که عیب ‌واقعاً مستور بوده است یا اینکه ظاهر بوده ولی مشتری ملتفت آن نشده است.”

 

بنابراین، میزان مهارت و یا توجه مسئولین بازرسی از سمت پیمانکار، در زمان ورود کارگاه، تاثیری در تعهد کارفرما نگذاشته و به هیچ عنوان از مسئولیت او نمی کاهد.

 

جنبه 2 (فنی): اما زمان هایی که پیمانکار حرفه ای می توانسته موضوع را اعلام نماید ولی به دلایل غفلت و یا عدم وجود متخصص این اعلام صورت نپذیرفته، جزو تأخیرات غیر مجاز پیمانکار بوده و اگر این تأخیر منجر به تأخیر کلی پروژه گردد، مستوجب جرایم زمانی در نظر گرفته شده در پروژه می باشد

 

سوال سوم: پیمانکار ادعا می کند ایراد مشخص شده در عملیات اجرایی به واسطه ایراد در مصالح تأمین شده از طرف کارفرما است. آیا صرف اینکه مصالح در تعهد کارفرما بوده، باعث می شود این ادعای پیمانکار صحیح باشد؟

از آنجاییکه پیمانکار مسئول حسن اجرای کار می باشد و صراحتاً در بند “الف” ماده 18 به این موضوع اشاره شده است، اثبات چنین ادعایی نیز بر دوش پیمانکار خواهد بود.

 

ایراد حادث شده در کار به سه دلیل می باشد:
1- ایراد در مصالح تحویلی از جانب کارفرما
2- قصور پیمانکار در اجرای کیفی عملیات
3- وقوع اشتباه در عملیات طراحی (فرض بر این است که بر عهده کارفرما می باشد در قراردادهای PC)

 

حالت 1: در صورتیکه پیمانکار اثبات کند که دلیل ایراد حادث شده، ریشه گرفته از دلایل 1 و 3 است، تمامی هزینه های مترتبه بر دوش کارفرما خواهد بود.

حالت 2: در صورتیکه هیچ دلیل منطقی مبنی بر ریشه گرفتن ایرادها از دلایل 1 و 3 وجود نداشته باشد، کلیه هزینه ها حتی تأمین مصالحی که از ابتدا در تعهد کارفرما بوده، بر دوش پیمانکار خواهد بود.

 

موضوع: عدم النفع

 

 3 مرداد 1400 

 

امروز با شما خواهیم بود با یک موضوع حقوقی که در قراردادهای EPC مورد استفاده قرار می گیرد. “عدم النفع”

 

سوال 1: پیمانکار، یک دادخواست تنظیم کرده و در آن اعلام داشته که پروژه به دلیل قصور کارفرما، مدت زمانی بیش از زمان اولیه ادامه یافته است. حال به دلیل این تطویل، سودی که برای من در قرارداد لحاظ شده، کاهش یافته و در ضمن به دلیل اشتغال نیروها و ماشین آلات من در کارگاه، امکان گرفتن یک پروژه دیگر برای من مقدور نبوده است. آیا چنین ادعایی قابل طرح می باشد؟

 

سوال 2: کارفرما، یک دادخواست تنظیم کرده و در آن اعلام داشته که پروژه به دلیل قصور پیمانکار، در زمانی بیش از زمان اولیه به پایان رسیده است و این عمل باعث شده من نتوانم پروژه را به مرحله بهره برداری برسانم و دستم از سود لحاظ شده در این مدت کوتاه مانده است. آیا چنین ادعایی قابل طرح می باشد؟

 

برای پاسخ به دو سوال مطرح شده، از قراردادهای همسان سازمان برنامه و بودجه استفاده می کنیم.

 

قراردادهای EPC در دو نسخه مختلف توسط سازمان برنامه و بودجه ارائه شده است:

1- EPC صنعتی با عنوان نشریه 5490 که در تاریخ 1380/11/14 طی بخشنامه 54/7105-105/18929 از نوع گروه اول ابلاغ شده است.

2- EPC غیر صنعتی با عنوان Package84 در تاریخ 1384/05/15 طی بخشنامه 101/85428 ابلاغ گردیده است.

 

بر اساس بند 2 ماده 74 قراردادهای EPC صنعتی، به غیر از آنچه که به عنوان خسارت تأخیر در اتمام به موقع کار آمده است، هیچ یک از دو طرف پیمان در برابر طرف دیگر، در مورد خسارت های غیرمستقیم از قبیل عدم النفع، عدم استفاده و بهره برداری، عدم انعقاد پیمان های جدید و مانند اینها مسئول نیست.

بر اساس بند 6 ماده 17 قراردادهای EPC غیر صنعتی، هیچ یک از دو طرف، در برابر طرف دیگر، به خاطر محروم شدن از بهره برداری کارها، عدم النفع، از دست دادن قراردادهای دیگر، زیان و خسارت غیرمستقیم و تبعی مسئولیتی ندارد.

موضوع: حد مسئولیت مالی پیمانکار

 

4 مرداد 1400

 

امروز موضوعی با عنوان “حد مسئولیت مالی پیمانکار” را به شما به اشتراک می گذاریم.

اصطلاحی که در حقوق بین المللی با عنوان “Maximum Liability نامگذاری شده است.

 

یک سوال اساسی: من به عنوان کارفرما، طی یک قرارداد عملیات طرح و اجرای پروژه ای را به یک پیمانکار واگذار کرده ام. اگر پیمانکار در اثر خطای رخ داده در طراحی و اجرا به من آسیبی بزند، آیا ضمانتی برای جبران هزینه های خسارت رخ داده وجود دارد و آیا برای این هزینه ها سقفی منظور می گردد؟

 

برای این دغدغه، در قراردادهای همسان EPC منتشر شده از طرف سازمان برنامه و بودجه، راه حلی ثبت گردیده است که به مرور آنها می پردازیم.

 

در قرارداد های EPC صنعتی که طی نشریه 5490 منتشر شده است در ماده 6 موافقتنامه اشاره دارد:

“حداکثر مسئولیت مالی پیمانکار در برابر کارفرما در این پیمان، منطبق بر ماده 74 شرایط عمومی پیمان معادل …. درصد از مبلغ پیمان می باشد.”

 

بر اساس ماده 72 شرایط عمومی پیمان این نوع قراردادها، به صراحت اشاره شده است که:

“مسئولیت های پیمانکار در پذیرش خطرات و ضرر و زیان، شامل تمام مسئولیت های درج شده در پیمان و پذیرش انواع خطرها و ضرر و زیان ها است به جز آنچه که به عنوان مسئولیت های کارفرما در ماده 71 مشخص شده است.”

 

در ماده 71 این استثنائات در 6 گروه اعلام شده است که غیر از این ردیف ها تمام مسئولیت ها بر عهده پیمانکار خواهد بود:

1- شرایط قهری

2- بهره برداری و تصرف قسمت هایی از کار توسط کارفرما

3- وجود اشتباه در طراحی و مدارک فنی پایه که تحویل آن در تعهد کارفرما است.

4- بروز خسارت به واسطه اجرای قسمت هایی که در تعهد کارفرما می باشد.

5-عدم اجرای تعهدات قراردادی کارفرما

6- تغییر در قوانین و مقررات داخلی

 

منطبق بر ماده 74، کلیه هزینه های وارده بر پروژه به غیر از هزینه های ناشی از موارد گفته شده تا سقف مندرج در ماده 6 موافقتنامه بر دوش پیمانکار می باشد.

 

در ماده 17-6 قراردادهای EPC غیر صنعتی که طی Package84، منتشر شده است:

“کل مسئولیت پیمانکار در قبال کارفرما، طبق پیمان و در ارتباط با آن از مبلغی که در شرایط خصوصی پیمان اعلام شده است و یا در صورت عدم اعلام از کل مبلغ پیمان بیشتر نخواهد بود.”

 

البته در همین ماده سه موضوع را مستثنی کرده و این یعنی تا هر مبلغی، پیمانکار پاسخگوی خسارت وارده خواهد بود:

1- هزینه های آب و برق و گاز که در تجهیز بر عهده پیمانکار است.

2- هزینه خسارت به ماشین آلات و ابزار کارفرمار که در اختیار پیمانکار قرار گرفته است.

3- هزینه خسارت به املاک و اشخاص ثالث در اثر قصور پیمانکار

4- حقوق مالکیت فکری و صنعتی

ثبت میزان ماشین آلات و تجهیزات و تعداد مورد نیاز در قرارداد، دارای چه محاسن و معایبی برای کارفرما می باشد؟

موضوع: ماشین آلات کارگاهی

 

5 مرداد 1400

 

داستان کارگاهی

 

آقای حسنی، مدیرپروژه کارفرما، که در حال صحبت با خانم پدیدار مسئول کنترل پروژه و بررسی شرایط پیشرفت زمانی پروژه بود، به ناگاه انگشت اشاره دستش رو به نشانه سکوت جلوی بینیش می گیره و توضیحات پدیدار رو قطع می کنه.

 

بعد از مدتی که سکوت بین این دو نفر حکم فرما شد، صداهایی نامفهوم از بگومگوی دو نفر خارج از دفتر حسنی کنجکاوی هر دو نفر رو جلب می کنه. کمی که میگذره، حسنی به صندلی خودش تکیه میده و با آرامش خاصی میگه:

“باز این دو تا دارن جر و بحث می کنن. داستان مثل تام و جری شده. بدون این دعواها انگار زمان کارگاه نمی گذره!”

 

منظورش برای خانم پدیدار کامل مشخص بود. این دو نفر علی نژاد، رییس کارگاه پیمانکار و کاظمی، سرپرست نظارت مقیم بودند که اگر روزی با هم دعوا نمی کردند، روزشون شب نمی شد.

نکته بد حادثه این بود که صدا درحال نزدیک شدن بود و معلوم بود دارن به سمت دفتر مدیر پروژه برای حل و فصل موضوع میان.

 

علی نژاد بدون هیچ تعارفی به کاظمی، درب دفتر حسنی رو میزنه و بدون اینکه منتظر اجازه بشه، با قیافه ای برافروخته وارد دفتر میشه و سریع کلام رو شروع میکنه:

“آقای مهندس به پیر، به پیغمبر، این آقا من رو دیوونه کرده. شما رو قسم به رفتگان و ماندگانتان من رو نجات بدید.”

 

آقای کاظمی که مشخصاً می خواد ادای یک جنتلمن واقعی رو در بیاره با خونسردی کامل رشته کلام رو بدست می گیره و میگه:

“آقا در قرارداد شما یک لیست از ماشین آلات ثبت شده، مگه نه؟ تو این لیست یک دستگاه بیل مکانیکی هست، مگه نه؟ اجازه خروج ماشین آلات هم با مهندس مشاور هست، مگه نه؟ من اجازه خروج این دستگاه رو نمیدم که نمیدم.”

 

آقای علی نژاد که مثل یک انبار باروت منتظر انفجار بود، ناگهان از کوره در میره و سر کاظمی داد می زنه:

“آقا، عزیز، برادر، کار خاکبرداری و رگلاژ تمام شده. دیگه به این بیل چه احتیاجی داری؟”

 

آقای کاظمی رویش رو می کنه سمت حسنی و با احترامی که نشانه هایی از تملق توش وجود داره، میگه:

“آقای مهندس اعلام فرمودند که امکان تملک زمین مجاور و اجرای یک رمپ دوم هم هست.”

 

آقای حسنی که نمی خواست پیمانکار این موضوع رو بدونه رو به کاظمی میکنه و میگه:

“تا حالا شده یک نخود توی دهن شما خیس بخوره؟! در ضمن این موضوع نه به داره نه به باره! کی گفته شما به این موضوع وصلش کنی؟!”

 

همینطور با آرامش به سمت علی نژاد بر می گرده و میگه:

” برادر من، اگر در قرارداد لیست ماشین آلات باشه و هیچ هیستوگرامی برای زمان حضور ذکر نشده باشه، حق با این آقای دهن لق هست.”

 

حسنی حرکت می کنه سمت علی نژاد و میزنه روی شانه ش و ادامه میده:

“چند بار گفتم منابع و ماشین آلات و نیروی انسانی رو در برنامه زمان بندی تفصیلی وارد کن و تأییدش رو از نظارت بگیر. اگر از اول این کار رو می کردی، الان درگیر چه کنم، چه کنم نمی شدی.”

 

موضوع: ماشین آلات کارگاهی

 

6 مرداد 1400

 

دیروز با یک پست جذاب و چالشی با شما بودیم. موضوعی در رابطه با تعهدات پیمانکار در تأمین ماشین آلات کارگاهی در پروژه.

توصیه می کنیم حتماً این پست را ببینید.

 

امروز، مروری می کنیم بر سوالاتی که در رابطه با ماشین آلات در ذهن یک پیمانکار ایجاد می شود.

 

سوال 1: در صورت اتمام عملیات اجرایی مربوط به ماشین آلات خاصی در کارگاه، آیا پیمانکار می تواند این ماشین آلات را بدون هیچ قید و شرطی از کارگاه خارج کند؟

جواب: خیر 

 

بر اساس بند “و” ماده 20:

“پیمانکار نمی‌تواند ماشین‌آلات و ابزار را که برای انجام عملیات لازم است، از کارگاه خارج کند. در مورد بیرون بردن ماشین‌آلاتی که در کارگاه مورد نیاز نیست، پیمانکار تقاضای بیرون بردن ماشین‌آلات مزبور را به مهندس مشاور تسلیم می‌کند. مهندس مشاور به تقاضای او رسیدگی می‌کند و در صورتی که موجه باشد، اجازه خروج می‌دهد.”

 

سوال 2: آیا اهرم هایی وجود دارد که با دست آویز قراردادن آن پیمانکار بتواند، مشاور را ملزم به اجازه خروج ماشین آلات تحت تملک خود کند؟

جواب: بلی

 

اصولا دو مدرک به کمک پیمانکار می آید تا زمانی که عملیات اجرایی مربوط به ماشین آلات خاصی به پایان رسید، سریعاً اقدام به اخذ مجوز خروج نماید:

مدرک اول: وجود هیستوگرام نیاز منابع در پروژه (منحنی که تعداد و نوع ماشین آلات مورد نیاز را بر اساس زمان پروژه مشخص می کند. این مدرک می تواند ضمیمه اسناد و مدارک پیمان باشد.)

مدرک دوم: تخصیص منابع به برنامه زمانی و أخذ تأیید از کارفرما (در برنامه زمانی تفصیلی بایستی کلیه منابع به فعالیت مربوطه تخصیص داده شود.)

 

سوال 3: آیا اهرم فشاری برای کارفرما به جهت الزام پیمانکار به ورود ماشین آلات مورد نیاز عملیات اجرایی وجود دارد؟

جواب: بلی

 

اصولا در قراردادها، پیش پرداخت در سه مرحله در وجه پیمانکار پرداخت می شود:

مرحله اول بعد از عقد قرارداد و یا تحویل زمین و مرحله دوم بعد از تجهیز کارگاه و مرحله سوم بعد از وقوع سی درصد پیشرفت عملیات اجرایی. بنابراین کارفرما این اهرم فشار را در اختیار دارد که پرداخت قسط دوم پیش پرداخت را منوط به ورود کلیه ماشین آلات لیست شده در قرارداد و یا موردنیاز عملیات اجرایی کند.

 

سوال 4: درصورت قصور پیمانکار، فعالیت اجرایی با تأخیر روبرو است، آیا مشاور می تواند پیمانکار را ملزم به افزایش ماشین آلات کارگاهی برای جبران تاخیرات نماید؟ 

جواب: خیر

 

بر اساس بند “ه” ماده 20:

“هرگاه ضمن اجرای کار، مهندس مشاور تشخیص دهد که ماشین‌آلات و ابزار موجود پیمانکار، برای اتمام کار در مدت پیمان کافی نیست یا مشخصات آن‌ها برای اجرای کار مناسب نیست، مراتب را به پیمانکار ابلاغ می‌کند. پیمانکار مکلّف است که ماشین‌آلات و ابزار خود را طبق نظر مهندس مشاور و در مدتی که نامبرده تعیین می‌نماید، تکمیل و تقویت کند. بدون اینکه برای این کار، ادعای خسارت یا هزینه‌های اضافی از کارفرما داشته باشد.”

 

اما یک نکته اساسی: اگر پیمانکار تمرّد کند، هیچ اهرم فشار یا ضمانت اجرایی در قرارداد برای این موضوع دیده نشده است.

آیا این مطلب را می پسندید؟
اشتراک گذاری:
هانیه پدیدار

نظرات

0 نظر در مورد مجله 6-2 مرداد 1400

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هیچ دیدگاهی نوشته نشده است.