مدیریت منابع انسانی human resources management
ردیف واژگانی: 966
رسته واژگانی: مدیریتی
دسته بندی مرتبط : دانشنامه جامع مدیریت
تعریف در حد یک جمله :
نظریه انگیزش مجموعهای از ایدهها و مفاهیم است که سعی میکنند توضیح دهند چرا و چگونه افراد رفتار میکنند. این نظریهها به درک ما از اینکه چه چیزی افراد را به انجام کار، تلاش برای رسیدن به اهداف و حفظ تعهد در وظایفشان ترغیب میکند، کمک میکنند.
تشریح :
انگیزش موضوعی پیچیده و مورد بحث در روانشناسی است که قرنها مورد مطالعه قرار گرفته است. فیلسوفان، روانشناسان و دانشمندان علوم اجتماعی همگی در تلاش برای توضیح اینکه چه چیزی افراد را به انجام کار، تلاش برای رسیدن به اهداف و حفظ تعهد در وظایفشان ترغیب میکند، نظریههایی ارائه کردهاند.امروزه طیف گستردهای از نظریههای انگیزش وجود دارد که هر کدام جنبههای مختلف رفتار انسان را توضیح میدهند.
کاربرد :
درک نظریههای انگیزش میتواند در زمینههای مختلفی مفید باشد، از جمله:
محل کار:
افزایش انگیزه کارکنان: مدیران میتوانند با درک عوامل مؤثر بر انگیزش کارکنان، از استراتژیهای مختلفی برای افزایش انگیزه آنها استفاده کنند. به عنوان مثال، آنها میتوانند فرصتهای چالشبرانگیز و معناداری را برای کارکنان فراهم کنند، بازخورد منظم و مثبتی ارائه دهند و پاداشها و قدردانیهایی را برای عملکرد خوب ارائه دهند.
بهبود عملکرد: کارکنان با انگیزه تمایل دارند تلاش بیشتری کنند، خلاقتر باشند و کیفیت کارشان را افزایش دهند. این امر میتواند منجر به افزایش بهرهوری، سودآوری و مزیت رقابتی برای سازمان شود.
ایجاد محیط کاری مثبت: زمانی که کارکنان احساس انگیزه و قدردانی میکنند، احتمال بیشتری دارد که از شغل خود راضی باشند و در سازمان بمانند. این امر میتواند به کاهش جابجایی کارکنان، افزایش روحیه و بهبود فرهنگ سازمانی کمک کند.
آموزش:
ایجاد انگیزه در دانشآموزان برای یادگیری: معلمان میتوانند با درک عوامل مؤثر بر انگیزش دانشآموزان، از روشهای تدریس مختلفی برای جذابتر کردن یادگیری و ترغیب دانشآموزان به مشارکت در کلاس درس استفاده کنند. به عنوان مثال، آنها میتوانند از یادگیری تجربی، فعالیتهای گروهی و بازخورد فوری استفاده کنند.
افزایش مشارکت دانشآموزان: دانشآموزان با انگیزه تمایل بیشتری به شرکت در کلاس درس، تکمیل تکالیف و انجام مطالعات اضافی دارند. این امر میتواند منجر به بهبود نمرات، افزایش یادگیری و توسعه مهارتهای تفکر انتقادی شود.
ایجاد یک محیط یادگیری مثبت: زمانی که دانشآموزان احساس انگیزه و حمایت میکنند، احتمال بیشتری دارد که در مدرسه احساس امنیت و تعلق خاطر کنند. این امر میتواند منجر به کاهش اضطراب، افزایش عزت نفس و بهبود سلامت روان دانشآموزان شود.
ورزش:
افزایش انگیزه ورزشکاران: مربیان و ورزشکاران میتوانند با درک عوامل مؤثر بر انگیزش ورزشکاران، از استراتژیهای مختلفی برای افزایش انگیزه آنها برای تمرین، رسیدن به اهداف و غلبه بر چالشها استفاده کنند. به عنوان مثال، آنها میتوانند اهداف واقعبینانه تعیین کنند، بازخورد مثبتی ارائه دهند و پاداشهایی را برای پیشرفت ارائه دهند.
بهبود عملکرد ورزشی: ورزشکاران با انگیزه تمایل بیشتری به تمرین سخت، تمرکز بر روی اهداف و حفظ تعهد در قبال برنامه تمرینی خود دارند. این امر میتواند منجر به بهبود عملکرد، افزایش سطح تناسب اندام و رسیدن به اهداف ورزشی شود.
افزایش لذت بردن از ورزش: زمانی که ورزشکاران احساس انگیزه و چالش میکنند، احتمال بیشتری دارد که از ورزش لذت ببرند و به آن پایبند باشند. این امر میتواند منجر به یک سبک زندگی سالمتر و شادتر در درازمدت شود.
زندگی شخصی:
رسیدن به اهداف شخصی: افراد میتوانند با درک عوامل مؤثر بر انگیزش خود، از استراتژیهای مختلفی برای افزایش انگیزه خود برای رسیدن به اهداف شخصی خود، ایجاد تغییرات مثبت در زندگی خود و حفظ یک زندگی شاد و سالم استفاده کنند. به عنوان مثال، آنها میتوانند اهداف SMART (خاص، قابل اندازهگیری، قابل دستیابی، مرتبط و دارای زمانبندی مشخص) تعیین کنند، برنامهای برای رسیدن به اهداف خود ایجاد کنند و پیشرفت خود را پیگیری کنند.
ایجاد تغییرات مثبت: افراد با انگیزه تمایل بیشتری به مقابله با چالشها، غلبه بر موانع و ایجاد تغییرات مثبت در زندگی خود دارند. این امر میتواند منجر به بهبود سلامت جسمی و روانی، افزایش عزت نفس و افزایش رضایت از زندگی شود.
حفظ یک زندگی شاد و سالم: زمانی که افراد احساس انگیزه و هدفمند میکنند، احتمال بیشتری دارد که از زندگی خود لذت ببرند و احساس رضایت کنند. این امر میتواند منجر به کاهش استرس، افزایش شادی و رفاه کلی در زندگی شود.
در نهایت، نظریههای انگیزش ابزارهای ارزشمندی برای درک رفتار انسان و پیشبینی اینکه افراد در چه شرایطی تمایل به انجام کار دارند، هستند. با درک و اعمال این نظریهها، میتوانیم انگیزه خود و دیگران را افزایش دهیم، به اهدافمان دست یابیم و
پیشگامان و نظریه پردازان :
1. آبراهام مازلو (1908-1970):
هرم سلسله مراتب نیازها: مشهورترین نظریه مازلو، هرم پنج سطحی نیازهای انسان را ارائه میدهد که از نیازهای اولیه فیزیولوژیکی مانند غذا و آب شروع شده و تا نیازهای پیچیدهتر مانند امنیت، عشق، عزت نفس و خودشکوفایی ادامه مییابد. او معتقد بود که افراد برای برآورده کردن نیازهای یک سطح، ابتدا باید نیازهای سطح پایینتر را برآورده کنند.
2. B.F اسکینر (1904-1990):
نظریه شرطیسازی کنشگر: نظریه اسکینر بر نقش پیامدها در شکلدهی رفتار تأکید دارد. او بیان کرد که رفتارهایی که به دنبال پیامدهای مثبت (تقویت) هستند، به احتمال زیاد تکرار میشوند، در حالی که رفتارهایی که با پیامدهای منفی (تنبیه) همراه هستند، کمتر تکرار میشوند.
3. دیوید مککللند (1917-1998):
نظریه نیازها: مککللند سه نیاز انگیزشی اصلی را که افراد را هدایت میکنند، شناسایی کرد
4. ویکتور وروم (1932-2016):
نظریه انتظارات: نظریه وروم بیان میکند که انگیزه یک فرد برای انجام یک کار به سه عامل بستگی دارد:
5. جان اتکینسون (1923-2005):
نظریه انگیزش پیشرفت: نظریه اتکینسون بیان میکند که افراد سطوح مختلفی از نیاز به پیشرفت دارند که بر انگیزه آنها برای انجام وظایف چالشبرانگیز تأثیر میگذارد. او سه تمایل کلیدی را شناسایی کرد:
6. کرت لوین (1890-1947):
نظریه میدان: نظریه لوین انگیزه را به عنوان نتیجه تعامل بین یک فرد و محیط روانی او میداند. او بیان کرد که افراد برای کاهش تنش و حرکت به سمت یک حالت تعادل انگیزه دارند.
7. ادوارد دسی (1938- ) و ریچارد رایان (1954- ):
نظریه خودتنظیمی (SDT): SDT بیان میکند که انسانها دارای نیاز ذاتی برای شایستگی، ارتباط و خودمختاری هستند. هنگامی که این نیازها برآورده شوند، افراد به احتمال زیاد انگیزه درونی، خلاقیت و رفاه را تجربه میکنند.
منابع :
مقدماتی:
روانشناسی انگیزش اثر رابرت بی. زیمرمن
انگیزش: نظریهها و کاربردها اثر ویلیام ک. بلوم
انگیزش انسان اثر استفان پی. رابینز
سطوح بالاتر:
انگیزه و شخصیت اثر هانس کورت
انگیزه در انسان و حیوان اثر دی.ای. مککللند
چالش انگیزه اثر ادوارد ال. دسی و ریچارد م. رایان
کاربردی:
طراحی برای انگیزه اثر یو.جی. هرزبرگ
انگیزه کارکنان: نظریهها، روشها و کاربردها اثر فردریک هرزبرگ
قدرت انگیزه: نحوه الهام بخشیدن به افراد برای رسیدن به بهترین عملکرد اثر دنیل اچ. پینک
کتابهای کلاسیک:
انگیزه و شخصیت اثر هنری مورای
غریزه انسان اثر ویلیام جیمز
روانشناسی خود اثر ویلیام جیمز
