ضمان قهری
ضمان قهری
ردیف واژگانی: 26
رسته واژگانی: حقوقی
دسته بندی مرتبط دایره المعارف حقوق مهندسی : تعاریف پایه حقوقی
تعریف واژه
ضمان قهری عبارت است از مسئولیت انجام کاری یا جبران ضرری بدون وجود هرگونه قرارداد و عقدی بین افراد به طور قهری و به حکم شرع و قانون حاصل می شود. بنابراین ضِمان قهری آنگاه مطرح می گردد که قراردادی بین طرفین وجود نداشته باشد یا مسئولیت ناشی از قرارداد موجود بین طرفین نباشد و مبنایی غیر از قرارداد داشته باشد.
بسط و گسترش مفهوم واژه
در قانون مدنی، چهار امر موجب ضِمان قهری می شود:
1- غصب: این موضوع در مورد عدم تحویل زمین پروژه و یا ماشین آلات و تجهیزاتی که به امانت در اختیار یکی از طرفین معامله قرار دارد، صادق است که در این حالت در صورت تلف مال، مغصوب مكلف به دادن مثل يا قيمت آن است و در مورد نقص و عيب مال نيز مسئول می باشد.
2- اتلاف: فعل يا ترك فعل شخص مستقيماً و بدون واسطه موجب تلف مال می گردد و این موضوع در مورد آسیب وارده از طرف پیمانکار به کارفرما و اشخاص ثالث جاری خواهد بود.
3- تسبیب: فعل يا ترك فعل شخص به واسطه امری، موجب تلف مال مي شود. این مورد هم به مانند اتلاف در موضوع کارفرما و شخص ثالث، استوار می باشد.
4- استیفاء: استيفاء عبارتست از بهرهمند شدن شخص از عین يا منافع مال غير بر حسب توافق صريح يا ضمنی صاحب مال. این موضوع در مورد ادامه انجام تعهدات قراردادی پیمانکار بیشتر از سقف مالی پروژه برای رسیدن به اهداف غایی در نظر گرفته شده صادق می باشد. در صورت عدم ابلاغ ختم و یا توقف توسط کارفرما، او نمی تواند از پرداخت دستمزد و هزینه های پیمانکار استنکاف ورزد.
