نظریه معقولیت Plausibility theory

نظریه معقولیت Plausibility theory

ردیف واژگانی: 1813

رسته واژگانی: مدیریتی

دسته بندی مرتبط : دانشنامه جامع مدیریت 

تعریف در حد یک جمله :

نظریه معقولیت(Plausibility theory) مانند مدل قبلی خود، دامنه نتایج ممکن را ارزیابی می کند، اما بر احتمال رسیدن به یک نقطه آستانه (مانند ضرر خالص) نسبت به یک ریسک قابل قبول تمرکز می کند.

تشریح :

به گفته کالینز و میکالسکی(Collins & Michalski) “چیزی در صورتی قابل قبول است که از نظر مفهومی توسط دانش قبلی پشتیبانی شود”. نظریه معقول پذیری ولفگانگ اسپون (1985-wolfgang spohn)، کالینز و میکالسکی (استدلال، -1989)، لمر و فایول (حل مسئله حسابی، Lemaire &Fayol-1995)، کانل و کین (مدل شناختی معقولیت،Connell & Keane 2002) بینش های جدیدی را در مورد تصمیم گیری ارائه می دهد. خطراتی که نمی توان آنها را شناخت معقول بودن پدیده ای اجتناب ناپذیر در زندگی روزمره و همه جا حاضر است. با این حال، برای مدت طولانی در علوم شناختی نادیده گرفته شد، و تنها به عنوان یک متغیر عملیاتی در نظر گرفته شد، نه اینکه به خودی خود توضیح داده یا مورد مطالعه قرار گیرد.

آمار بیزی(Bayesian statistics)
تا قبل از ورود نظریه معقولیت، نظریه رایجی که توسط دانشمندان برای توضیح و پیش‌بینی تصمیم‌گیری استفاده می‌شد، آمار بیزی بود. به نام توماس بیز(Thomas Bayes)، وزیر انگلیسی قرن هجدهم نامگذاری شده است. بیز قوانینی را برای سنجش احتمال وقوع رویدادهای مختلف و نتایج مورد انتظار آنها تدوین کرد. آمار بیزی در دهه 1960 توسط هوارد رایفا برای استفاده در محیط های تجاری رایج شد. بر اساس نظریه بیزی، مدیران تصمیم می گیرند و مدیران باید بر اساس محاسبه احتمالات همه پیامدهای ممکن یک موقعیت تصمیم گیری کنند. تصمیم گیرندگان بیزی با وزن کردن ارزش هر نتیجه با احتمال و جمع کردن مجموع، “مقادیر مورد انتظار” را برای تصمیمی که باید گرفته شود محاسبه می کنند. اگر مقدار مورد انتظار مثبت باشد، تصمیم باید پذیرفته شود. اگر منفی است، باید از آن اجتناب شود.

محدودیت های آمار بیزی
در نگاه اول، ممکن است این یک روش کار منظم به نظر برسد. با این حال، متأسفانه، روش بیزی برای توضیح تصمیمات حداقل با دو پدیده مواجه است که توضیح آنها دشوار است:
1. ارزیابی ریسک نزولی: افراد معمولاً با شانس 50 درصدی برای کسب درآمد 10 دلاری قمار می کنند، در صورتی که در صورت بدشانسی باید 5 دلار بپردازند. اما چرا به طور کلی در صورتی که می توانند 1.000.000 دلار در مقابل ضرر احتمالی 500.000 دلار برنده شوند، با شانس 50 درصد از انجام یک قمار مشابه خودداری می کنند؟
2. نحوه برخورد با خطراتی که نمی توان آنها را شناخت: این نوع ریسک ها، که شامل شانس های قابل پیش بینی نیستند، برای موقعیت های تجاری معمول هستند! چرا مدیران ریسک های شناخته شده را بر ریسک های ناشناخته ترجیح می دهند؟

نظریه معقولیت
هر دوی این پدیده ها را می توان در صورتی که محاسبه بیزی «ارزش مورد انتظار» با «آستانه ریسک» نظریه معقولیت جایگزین شود، مورد بررسی قرار داد. تئوری معقولیت مانند مدل قبلی خود، دامنه نتایج ممکن را ارزیابی می کند، اما بر احتمال رسیدن به یک نقطه آستانه – مانند ضرر خالص – نسبت به یک ریسک قابل قبول تمرکز می کند. به عنوان مثال: یک تصمیم معمولاً سودآور در صورتی رد می شود که ریسک زیان (عمده) بیش از 2% وجود داشته باشد. واضح است که قابل قبول بودن می تواند هر دو ضعف تفکر بیزی را حل کند:
گرایش مدیران به اجتناب از خطرات منفی غیرقابل قبول
تمایل مدیران به اجتناب از ریسک هایی که نمی توان آنها را شناخت.
نمونه های معمولی از کاربرد تئوری معقولیت قوانین جدید بازل II برای تخصیص سرمایه در صنعت خدمات مالی است.

کاربرد:

پیش بینی روند های احتمالی
مدیریت استراتژیک

پیشگامان و نظریه پردازان :

Collins & Michalski

برگشت به اولین صفحه